W Słowenii kolejne skandale korupcyjne, niektóre z udziałem urzędników najwyższych szczebli, spowodowały, że społeczeństwo straciło wiarę w swój rząd. Głównym źródłem korupcji są projekty infrastrukturalne, ale również nieprawidłowości w sektorze opieki zdrowotnej stały się szerzej znane, gdy wybitny chirurg podjął kroki jako sygnalista. Szpitale były budowane nieprawidłowo, przy niewielkim nadzorze, a koszty wyposażenie były znacznie niższe niż powinny. Transparency International Słowenia wspólnie z Ministerstwem Zdrowia będą prowadziły Pakt Uczciwości, aby zapobiec marnotrawstwu i zwiększyć jawność zapisów w nowych umowach.
https://pakt.transparency.si
Autor: fixmypage
10. Węgry
Autostrada M6
Podczas budowy autostrad na Węgrzech często dochodzi do korupcji i nadużyć dotykających środki publiczne. Szczególnie problematycznym odcinkiem okazała się autostrada M6 między Pécs a granicą z Chorwacją. Dotychczas wybudowane odcinki autostrady zapadły się lub zostały wypłukane przez powodzie, co sugeruje, że użyte materiały oraz jakość wykonania nie spełniały odpowiednich standardów, co z kolei prawdopodobnie było wynikiem korupcji. Miliony forintów po prostu zniknęły z powodu korupcji. Transparency International Węgry monitoruje zatem końcowy odcinek autostrady M6 o wartości 157 milionów euro.
https://transparency.hu/kozszektor/kozbeszerzes/integritasi-megallapodas/eu-s-finanszirozasu-projektek/
Zbiorniki retencyjne
Korupcja systemowa w udzielaniu zamówień publicznych na Węgrzech podnosi koszty umów o ponad 20 procent. Od momentu przystąpienia do Unii Europejskiej na Węgrzech poczyniono znaczne postępy w aktualizacji protokołów antykorupcyjnych, ale odpowiednie przepisy nadal są skomplikowane i pełne luk prawnych. Powtarzające się i wyniszczające powodzie rzeki Tiszy sprawiły, że nie zważając na sytuację w zamówieniach publicznych, budowa zbiorników retencyjnych, wartych 89 milionów euro stała się koniecznością. Budowa jednego z elementów systemu ochrony przeciwpowodziowej, zbiornika zalewowego Tisza-Túr, będzie objęta Paktem Uczciwości, i monitorowana przez Transparency International Hungary w celu zapewnienia przejrzystości i rozliczalności.
https://transparency.hu/kozszektor/kozbeszerzes/integritasi-megallapodas/eu-s-finanszirozasu-projektek/
11. Włochy
Linia metra na Sardynii
We Włoszech szacuje się, że pośrednie koszty korupcji, w dużych projektach infrastrukturalnych, stanowią 40 procent kosztów zamówień publicznych, a przestępczość zorganizowana odgrywa w nich znaczną rolę. Kontrolowanie i ograniczanie liczby dostępnych lokalnych dostawców oraz niska jakość wykonywanych prac, sprawiają, że podatnicy często płacą za publiczne inwestycje więcej niż to konieczne. Agencja Transportu Sardynii planuje utworzyć linię metra łączącą Placa Republiki z dworcem kolejowym w Cagliari, stolicy Sardynii. Transparency International Włochy, w ramach Paktu Uczciwości, będzie monitorowała i sprawozdawała każdy etap projektu, którego wartość wynosi 20 milionów euro. Wartość ta obejmuje również wynajęcie i pracę podwykonawców.
http://www.monitorappalti.it/
Rozwój Sycylijskich Miast
Sycylia przez długi czas była miejscem gdzie swoje działania prowadziły zorganizowane grupy przestępcze i nawet dzisiaj czynniki społeczno-ekonomiczne i słabe strategie antykorupcyjne sprawiają, że środki publiczne są wrażliwe na korupcję. Ale to zaczyna się zmieniać. W ostatnich latach ponad dwadzieścia gmin w regionie Madonie połączyło siły i przyjęło większe zabezpieczenia mające chronić zamówienia publiczne, w nadziei na to, że będą one pomocne w stymulowaniu rozwoju. I te, tak zwane „pakty legalności” są idealnym prekursorem Paktów Uczciwości, w ramach których będą monitorowane procedury zamówień publicznych z trzech kluczowych obszarów rozwoju: efektywność energetyczna, szkoła i pomoc społęczna. Jest to część projektu inwestycyjnego o wartości 39 milionów euro prowadzonego w ramach Narodowej Strategii na rzecz Obszarów Wewnętrznych (SNAI). Około jedna czwarta ludności włoskiej zamieszkuje obszary oddalone od podstawowych usług. SNAI ma na celu rozwój edukacji oraz infrastruktury zdrowotnej i transportowej na wsi. Organizacja Amapola będzie współpracowała z władzami lokalnymi w celu wdrożenia Paktu Uczciwości i zapewnienia funduszom krajowym i unijnym bezpieczeństwa.
http://www.amapolaprogetti.org/
http://www.monitorappalti.it
Kalabryjskie Stanowiska Archeologiczne
We Włoszech Ministerstwo Dziedzictwa Kulturowego podjęło się realizacji dwóch dużych projektów, naukowego i turystycznego, w jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych na południu Włoch. Łącznie warte są one 2 miliony euro. Pierwszy projekt zakłada modernizację Muzeum Sybaris, położonego na ruinach 2800-letniego miasta; Drugi umożliwi zwiedzającym wejście do świątyni z czasów rzymskich, znanej jako Biały Dom, która została odkryta przez archeologów podczas niedawnych wykopalisk. Za pośrednictwem Paktu Uczciwości ActionAid Włochy, we współpracy z Monithon i Gruppo Abele, będzie monitorować ww. umowy.
https://www.actionaid.it
http://www.monithon.it
http://www.gruppoabele.org/
Szkolenie techniczne w Lombardii
Dla tych, którzy starają się wzbogacić kosztem funduszy publicznych, programy szkoleniowe są jednymi z najbardziej atrakcyjnych celów. Pricewaterhouse Coopers wskazuje, że w 2013 roku 44 procent budżetu przeznaczonego we Włoszech oraz siedmiu innych unijnych na szkolenia, zostało utracone z powodu korupcji. Lombardia we Włoszech Północnych stara się temu zapobiec. Paktem Uczciwości został objęty przetarg o wartości 3 milionów euro na wsparcie techniczne i szkolenia w lokalnej administracji Europejskiego Funduszu Społecznego, który promuje zatrudnienie w całej UE. Podczas projektu zespół monitorujący Transparency International Italy sprawdzi i opublikuje raporty dotyczące czasu, kosztów, płatności i wszelkich zmian w odniesieniu do pierwotnego planu.
http://www.monitorappalti.it/
Jak mają się koszty projektu w wysokości 7 mln EUR do oszczędności, które ma on przynieść?
Koszty korupcji w zamówieniach publicznych w UE oszacowano na 5 mld euro. Trudno oszacować skalę oszczędności dokonanych na każdym z prowadzonych projektów, jakkolwiek dzięki społecznemu monitoringowi na pewno można zapewnić obiektywne kryteria oceny, uczciwe traktowanie oferentów oraz prawidłowe wykonanie zamówienia. A są to obszary, w których ponoszone są największe straty.
Jakie korzyści dla społeczeństwa wynikają z Projektu?
Korzyści dla społeczeństwa będą zależeć częściowo od tego, jaki projekt został poddany monitoringowi. Projekt budowy dróg może na przykład oznaczać, że społeczeństwo skorzysta z drogi zbudowanej z uwzględnieniem wysokich standardów i zgodnie z wymaganymi specyfikacjami. Jednak dzięki takiemu podejściu korzyści dla społeczeństwa będą znacznie szersze. Przyczyni się to do zwiększenia zaufania do procedury prowadzenia zamówień publicznych. Kiedy firmy wierzą, że postępowanie jest rzetelnie prowadzone konkurencja wzrasta, a podatnicy otrzymują usługi wyższej jakości. Gdy społeczeństwo wierzy w rzetelność postępowania wzrasta też prawdopodobieństwo, że aktywnie będzie brało udział w planowaniu kolejnych zamówień publicznych. Poprzez informowanie o dobrych praktykach społeczeństwo będzie lepiej potrafiło „sprawdzać” działania rządu, a ten z kolei będzie mógł poprawić swoje działania dotyczące walki z korupcją.
Czy Projekt daje gwarancję, że zamówienia publiczne będą wolne od korupcji?
Działania podejmowane w Projekcie mają na celu zwiększenie prawdopodobieństwa wykrycia korupcji. Jeśli istnieją złe praktyki zostaną one napiętnowane, będziemy również szukali możliwości ich naprawy lub dokonania zadośćuczynienia. Partner społeczny przedstawi również rozwiązania, które pomogą uniknąć korupcji, a przez publiczne raportowanie zwiększy przejrzystość procesu i wykaże, w jaki sposób dobre praktyki mogą zostać wykorzystane w innych zamówieniach. Będzie dążyć do zaangażowania opinii publicznej i wskazania jaka jest jej rola w działaniach na rzecz poprawy jakości zamówień publicznych. Projekt jednakże nie może zagwarantować braku korupcji.
Jaka jest rola Komisji Europejskiej?
Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG Regio) Komisji Europejskiej zapewnia finansowanie Projektu. Inicjatywa jest częścią szerszych działań podejmowanych przez Komisję Europejską w walce z oszustwami i korupcją w wykorzystaniu funduszy unijnych. Transparency International Secretariat koordynuje projekt współpracując z 15 organizacjami partnerskimi na szczeblu krajowym.
Jaką rolę pełni TI i ile środków otrzymała na Projekt?
Transparency International koordynuje projekt w 11 krajach Unii Europejskiej, działania 15 organizacji społecznych i monitoruje 17 procesów zamówień publicznych. Projekt otrzymał dotację w wysokości 7,3 mln EUR od Komisji Europejskiej. Pieniądze te dzielone są między Transparency International Secretariat a 15 partnerów projektu na pokrycie kosztów monitoringu technicznego, szkoleń, edukacji, informacji, angażowania opinii publicznej i sprawozdawczości. Zewnętrzne źródło finansowania pomaga zapewnić niezależność organizacjom monitorującym.
Czy prowadzony monitoring nie wyręcza instytucji kontrolnych?
Nie, projekt uzupełnia tę pracę. Duża część pracy organów nadzorczych dotyczy kontroli post factum, kiedy jest już za późno, aby zapobiec korupcji. Pakt Uczciwości pozwala natomiast zidentyfikować obszary ryzyka zanim staną się one problemami. Organizacje pozarządowe mogą przez to współpracować z organami nadzoru, powiadamiając ich o występujących nieprawidłowościach. Praca społecznego monitora różni się zatem od pracy organów nadzoru.
Czym różni się Pakt Uczciwości od innych narzędzi antykorupcyjnych?
Instrumenty antykorupcyjne dzielą się na te, które zapobiegają korupcji, te które ją wykrywają i te które służą prowadzeniu dochodzenia oraz pociągnięciu do odpowiedzialności winnych nadużyć. Pakt Uczciwości zajmuje się wszystkimi czterema aspektami. Jest to poza tym inicjatywa wielostronna, która łączy wszystkie strony, w celu znalezienia wspólnego rozwiązania. Nie jest to typowe podejście ponieważ odpowiedzialność za przejrzyste zamówienie publiczne rozłożona jest na wszystkich jego interesariuszy. Podejmowanych jest wiele działań, które mają na celu rozwiązanie problemu korupcji w zamówieniach publicznych, a ten projekt stanowi ich część.