Drugi etap etapu wdrażania Paktu Uczciwości – podsumowanie

Podsumowujemy drugi etap wdrażania Paktu Uczciwości, który trwał od 1 lipca 2017 do 31 grudnia 2017. Zawarte są w nim m.in. informacje o przystąpieniu do Paktu Wykonawcy i Inżyniera Kontraktu, rozpoczęciu współpracy z Wykonawcą, a także dotyczące przezwyciężenia problemów związanych z konfliktem interesów.

Podsumowanie II etapu monitorinu

 

W zamówieniach publicznych nie ma miejsca na bylejakość

ZUE jest pierwszym polskim przedsiębiorstwem, które realizuje Pakt Uczciwości. W magazynie pracowników grupy ZUE Marcin Waszak odpowiadał na pytania dlaczego polityka ochrony sygnalistów w firmie jest swoistą polisą ubezpieczeniową oraz o tym czy objęcie jednej inwestycji Paktem Uczciwości może coś zmienić w zamówieniach publicznych.

Poniżej prezentujemy fragmenty wywiadu:

ZUE: Dlaczego właśnie w tej inwestycji bierze udział monitor społeczny?

MW: Wszystko zaczęło się od Komisji Europejskiej, która postanowiła wykorzystać pomysł Transparency International i przetestować pakt uczciwości jako narzędzie potencjalnie skuteczne w przeciwdziałaniu
oszustwom na szkodę funduszy unijnych. Do tego, swego rodzaju eksperymentu, zgłosiło się 11 państw członkowskich UE, w tym także Polska. W każdym z nich wybrano zamówienia publiczne z różnych sektorów, które następnie objęto społecznym monitoringiem. W Polsce wybór padł na wspomnianą już inwestycję kolejową, w której zleceniodawcą
jest PKP Polskie Linie Kolejowe. Niezależnym monitorem, wybranym w otwartym konkursie została natomiast Fundacja Batorego. Jesteśmy zaangażowani od samego początku w realizację zamówienia publicznego – badaliśmy poprawność dokumentacji przetargowej, uczestniczyliśmy
jako niezależny obserwator w pracach komisji przetargowej,  przyglądaliśmy się wyborowi wykonawcy, a obecnie monitorujemy prowadzone przez ZUE prace projektowe.

ZUE zgodnie z postanowieniami Paktu Uczciwości wdrożyło politykę ochrony sygnalistów w firmie. Dlaczego jest to aż tak ważne?

Sygnalistami nazywamy pracowników, którzy będąc świadkami nieprawidłowości lub posiadając informacje na ten temat, decydują się je ujawnić w dobrej wierze i obronie interesu pracowników, pracodawcy czy całego społeczeństwa. Dzięki odpowiednim procedurom wiedzą do kogo
się z tym w firmie zwrócić oraz zyskują zapewnienie, że przekazana przez nich informacja zostanie w sposób rzetelny i niezależny zweryfikowana.
Jednocześnie pracownicy tacy mogą liczyć na ochronę przed potencjalnymi represjami. Odpowiedni system sygnalizowania pozwala na identyfikację
nadużyć na możliwie wczesnym etapie zanim pochłoną one znaczne koszty i szkody materialne, a w skrajnych przypadkach doprowadzą do realnego zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników. Dla firmy jest to swoista polisa ubezpieczeniowa, zwłaszcza w kontekście realizacji zamówień publicznych, gdzie informacje od sygnalistów mogą np. ustrzec firmę przed  opóźnieniami i koniecznością zapłaty kar umownych. Procedury ochrony
sygnalistów sprawdzają się także jako narzędzie kształtowania otwartej kultury organizacyjnej w firmie, a jako źródło wiedzy o problemach organizacji wspomagają zarządzanie nią.

Co może zmienić objęcie jednej inwestycji Paktem Uczciwości? Czy może coś zmienić?

Doświadczenia węgierskie, bo na Węgrzech pakty uczciwości były stosowane zanim ruszył projekt unijny, pokazują, że koszty zamówień objętych paktem uczciwości są nawet o 30% mniejsze od zakładanych.
Wynika to z tego, że więcej firm przystępuje do przetargu, nabierając przekonania, iż wybór wykonawcy odbędzie się na uczciwych zasadach,
co wzmacnia konkurencyjność zamówienia i obniża cenę końcową.
Pakt Uczciwości wymaga od podpisujących go stron standardów postępowania wyższych niż te przewidziane w przepisach prawa, promując jednocześnie dobre praktyki. Jest sygnałem, że w danym zamówieniu nie toleruje się zaniedbań i bylejakości i kiedy w grę wchodzi wydawanie publicznych środków, przymykanie oka na jakiekolwiek nadużycia
nie może mieć miejsca .

Czym jest pakt uczciwości i co zmieni w zamówieniach publicznych?

W jaki sposób możemy sprawdzić, czy publiczne pieniądze są wydawane mądrze i efektywnie? Robimy to między innymi uczestnicząc w całym procesie zamówienia publicznego, udzielając pomocy i rad, ale także informując o nieprawidłowościach. Społeczeństwo obywatelskie musi monitorować zamówienia publiczne, a my mamy odpowiednie narzędzie, aby to zrobić: Pakt Uczciwości! Czym jest Pakt Uczciwości? Jak działa i kto się go boi? Opowiadają o tym przedstawiciele Komisja Europejskiej oraz  społeczeństwa obywatelskiego z Rumunii, Włoch, Czech, Polski, Węgier i Niemiec. Zapraszamy do objerzenia filmu przygotowanego przez Romanian Academic Society, we współpracy z Transparency International Romania i  Institute for Public Policy.

Grupa ZUE będzie chroniła sygnalistów

W spółce ZUE SA po raz pierwszy wprowadzono politykę zarządzania etycznego i ochrony sygnalistów. Na mocy tego dokumentu osoby zgłaszające nadużycia we wszystkich zamówieniach publicznych, w których firma bierze udział, będą polegały ochronie.

Spółka zobowiązała się przyjąć dokument podpisując Pakt Uczciwości. Regulacje skonsultowała wcześniej z Fundacją Batorego.

Na monitorowanym kontrakcie również podwykonawcy, a także podwykonawcy dalsi zobowiązani są do przestrzegania zasad Polityki ochrony sygnalistów Wykonawcy oraz przyjęcia podobnych polityk u siebie. Są oni również zobowiązani poinformować o zaistnieniu nadużyć monitora społecznego, czyli Fundację im. Stefana Batorego. Zobowiązanie to jest zawarte w umowie w osobnym akapicie poświęconym Paktowi Uczciwości.

Polityka zarządzania etycznego i ochrony sygnalistów Pełna treść

Przykłady klauzuli w umowach z podwykonawcami i o podwykonawstwa dalsze można znaleźć na naszej stronie w zakładce Dokumenty Zobacz